TBH giúp công ty BH gốc giữ lại được khách hàng cho mình mà vẫn
đảm bảo về mặt quyền lợi,cho phép công ty BH gốc ký kết được nhiều hợp
đồng BH hoặc những hợp đồng có giá trị lớn.
TBH góp phần giảm thiểu rủi ro cho công ty BH gốc trong trường hợp
có rủi ro xảy ra, đặc biệt khi đó là những rủi ro lớn vượt ngoài dự kiến của
công ty BH thì rủi ro đó đã được chia sẻ cho nhiều nhà BH khác.
TBH góp phần tăng doanh thu cho công ty BH gốc ma không làm thay
đổi mức trách nhiệm của họ thông qua hoa hồng TBH nhận được.
+Đối vớ công ty nhận TBH :lúc này công ty nhận TBH có thể coi là 1
công ty BH như trong các hợp đồng BH gốc và công ty nhượng TBH chính là
khách hàng.Chính vì vậy ,lợi ích đem lại cho công ty nhận TBH là doanh thu
và lợi nhuận từ hoạt động nhận TBH đem lại đem lại lợi tức cho các cổ đông
của công ty.
+Đối với xã hội:
TBH góp phần chia sẻ rủi ro mà mỗi quốc gia phải gánh chịu với các
quốc gia khác trong trường hợp có tổn thất lớn xảy ra kớn hơn xác suất rủi ro
dự tính của các công ty BH bởi vì hoạt động TBH thường gắn liền với việc
chuyển nhượng cho các công ty nước ngoài.
TBH góp phần giữ lại ngoại tệ cho đất nước trên cơ sở các hợp đồng BH
có giá trị lớn không phải chuyển hoàn toàn ra nước ngoài mà có thể giữ lại 1
phần ở trong nước,từ đó giữ lại 1 phần phí BH cộng với phần hoa hồng
nhượng TBH.
Như vậy,TBH ra đời là 1 tất yếu khách quan góp phần thúc đẩy hơn nữa
sự phát triển của thị trường BH ở mỗi quốc gia nói riêng và thế giới nói
chung.
II. Lịch sử ra đời và phát triển của tái bảo hiểm
Có thể nói TBH nói riêng cũng như cả TBH và đồng BH nói chung ra
đời khá sớm ,gắn liền với sự hình thành và phát triển của BH gốc.Hợp đồng
5
TBH đầu tiên được xuất hiện trên thế giới vào năm 1370 khi mà 1 đơn vị BH
hàng hải cấp cho hành trình hàng hải từ Genoa tới Sluys người BH đã TBH
toàn bộ đoạn hành trình nguy hiểm nhất từ Cadit tới Sluys cho ông Gustar
Cruciger.Sau đó TBH được phát triển mạnh mẽ vào những năm của thế kỷ
18-19 và bản chất của TBH được mở rộng hơn so với lúc ban đầu, đó là:hoạt
động TBH không chỉ bó hẹp trong phạm vi giữa công ty BH gốc với công ty
nhận TBH mà còn được thực hiện TBH bởi nhiều lớp khác nhau,và đến thế kỉ
20,TBH trở thành hoạt động phổ biến ở tất cả các công ty BH.Tuy nhiên đối
với các công ty BH gốc hoạt động chủ yếu là khai thác BH gốc và tiến hành
như TBH,các công ty này có nhận TBH nhưng rất ít.Bên cạnh đó,một loạt các
công ty TBH chuyên nghiệp ra đời như:
+Công ty TBH Cologue(Kolishe Ruchk AG ) ra đời năm 1863
+Công ty TBH Thụy Sỹ (Swissre) ra đời năm 1863
+Công ty TBH London(London Guarantee Reinsurence Co.Ltd) ra đời
năm 1869.
Các công ty TBH chuyên nghiệp này thực hiện nhận và nhượng TBH từ
các công ty BH gốc và các công ty TBH chuyên nghiệp khác mà không có
quan hệ trực tiếp với khách hàng mua BH.Các công ty TBH chuyên nghiệp
này có vai trò quan trọng không chỉ trên thị trường TBH mà ngay cả với thị
trường BH gốc trong việc định phí BH gốc.
Ngày nay TBH phát triển rất mạnh mẽ,rộng khắp và trở thành một hệ
thống mang tính quốc tế cao cùng với tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế trên
phạm vi toàn cầu.
III. Hình thức và phương thức tái bảo hiểm
1. Hình thức tái bảo hiểm
a. Tái bảo hiểm tùy ý lựa chọn (Facultative Reins).
Đây là hình thức tái bảo hiểm cơ bản và cổ điển nhất theo hình thức này
công ty nhượng toàn quyền lựa chọn rủi ro cần phải TBH và công ty nhận
6
(nhà TBH) có quỳên nhận hay từ chối rủi ro đó. Hình thức TBH này được tiến
hành trên cơ sở từng rủi ro riêng biệt.
* Trình tự tiến hành TBH tùy ý lựa chọn:
+Đầu tiên công ty nhượng thông báo cho nhà TBH một dịch vụ rủi ro
nào đó mà họ cần TBH dưới hình thức một đề nghị trong đó ghi các đặc điểm
chính của rủi ro được BH gồm: tên và địa chỉ của người được BH, tính chất
của rủi ro được BH, ngày bắt đầu và ngày chấm dứt thời hạn BH, số tiền được
BH, phí BH, phần giữ lại của công ty nhượng, tỷ lệ thủ tục phí TBH
+ Sau khi nhận được phiếu đề nghị nhà TBH có quyền lựa chọn nhận
toàn bộ hay một phần tỷ lệ nào đó trên cơ sở rủi ro được đề nghị và nhà TBH
phải xác nhận phần tham gia của mình vào phiếu đề nghị và giữ lại cho công
ty nhượng. Đồng thời nhà TBH có thể yêu cầu công ty nhượng cung cấp thêm
những thông tin cần thiết khác.
+ Khi công ty nhượng nhận được thông báo chấp nhận của công ty TBH
thì hợp đồng TBH tùy ý lựa chọn mới có hiệu lực và cũng tự động chấm dứt
dứt nếu đến ngày hết hạn mà không có bổ sung thêm.
+ Mọi sửa đổi, bổ sung cho hợp đồng TBH này đều phải được thông báo
trước và được sự thỏa thuận và đồng ý của cả hai bên.
* Ưu và nhược điểm của hình thức TBH tùy ý lựa chọn:
+ Ưu điểm:
-Giúp cho công ty nhượng, nhất là công ty nhỏ mới thành lập ít kinh
nghiệm “yên tâm” để nhận BH cho các rủi ro nhất là các rủi ro có gía trị BH
lớn vượt quá khả năng tài chính của mình và những rủi ro “nguy hiểm” ít
được chấp nhận BH, chẳng hạn những rủi ro mang tính thảm họa như: động
đất, núi lửa, bạo loạn, chiến tranh… Đồng thời tạo vị thế cho công ty nhượng
trong thị trường TBH thông qua sự giúp đỡ về kỹ thuật nghiệp vụ, về tài
chính, về đánh giá rủi ro, đề phòng và hạn chế tổn thất.
7
-Với hình thức TBH tùy ý lựa chọn công ty TBH cũng có nhiều thuận lợi
như: có thể chủ động chấp nhận TBH, loại trừ được những rủi ro lớn, khả
năng tổn thất cao.
+ Nhược điểm:
-Công ty nhượng TBH phải thường xuyên thông báo đầy đủ mọi thông
tin về hợp đồng BH gốc do đó vừa không đảm bảo bí mật vừa mất thời gian.
-Do công ty nhượng có sự đảm bảo chắc chắn của thị trường TBH nên
công ty nhượng sẽ khó khăn trong việc đi đến quyết định chấp nhận hay từ
chối hợp đồng BH gốc nhất là những rủi ro có giá trị lớn dẫn đến mất cơ hội
kinh doanh và giảm uy tín với khách hàng.
-Hai bên tham gia hợp đồng phải thường xuyên đàm phán tái lập hợp
đồng TBH làm tăng chi phí hành chính, thủ tục giấy tờ tốn kém làm ảnh
hưởng tới lợi nhuận của công ty TBH
* Trường hợp áp dụng TBH tùy ý lựa chọn.
+ Rủi ro nhận BH có giá trị lớn có thể vượt quá phạm vi của những thỏa
thuận TBH tự động. Do đó phải thu xếp TBH tạm thời cho phần gía trị vượt
quá này.
+ Một số rủi ro hay những phần rủi ro không được áp dụng trong hợp
đồng TBH tự động.
+ Công ty BH có thể muốn tránh đưa ra những dịch vụ có nguy cơ tổn
thất cao và những thỏa thuận hiện có của mình.
b. Tái bảo hiểm bắt buộc (Obligatory).
TBH bắt buộc là sự thoả thuận giữa công ty nhượng và nhà TBH trong
đó công ty nhượng bắt buộc phải nhượng cho nhà TBH tất cả các đơn vị rủi ro
BH gốc mà hai bên đã thỏa thuận từ trước. Ngược lại, nhà TBH cũng bắt buộc
phải chấp nhận toàn bộ các đơn vị rủi ro đó.
* Thủ tục thu xếp hợp đồng TBH bắt buộc.
8
+ Công ty nhượng gửi cho nhà TBH những bảng thống kê về các đơn vị
rủi ro mà mình định TBH.
+ Hai bên sẽ trao đổi đàm phán chi tiết các hợp đồng như: phạm vi TBH,
các điều kiện, điều khoản của hợp đồng…
+ Khi hai bên đi đến thống nhất thì sẽ tiến hành ký kết hợp đồng thông
thường hợp đồng TBH bắt buộc phải thu xếp xong trước khi bắt đầu một năm
nghiệp vụ.
Sau khi ký kết hợp đồng nhà TBH bắt buộc phải nhận TBH cho đơn vị
rủi ro mà công ty nhượng tái theo nhiệm vụ đã thỏa thuận trong hợp đồng.
* Ưu và nhược điểm của TBH bắt buộc.
+ Ưu điểm.
-Có sự san sẻ rủi ro giữa công ty nhượng và nhà TBH.
-Chi phí hành chính đỡ tốn kém hơn so với TBH tuỳ ý lựa chọn.
-Công ty nhượng được nhà TBH bảo vệ cho những rủi ro nên có thể
nhanh chóng ký kết các hợp đồng BH gốc kể cả những hợp đồng có số tiền
BH lớn tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh cho công ty BH gốc.
-TBH bắt buộc thường mang tính liên tục và sẽ được TBH tự động sau
mỗi năm trừ khi hai bên muốn chấm dứt hợp đồng. Tính hiệu lực của hợp
đồng này cho phép tạo lập mối quan hệ lâu dài vì lợi ích của hai bên.
+ Nhược điểm.
-Công ty nhượng phải nhượng đi toàn bộ rủi ro cả những rủi ro nằm
trong khả năng thanh toán do đó ảnh hưởng đến lợi nhuận của công ty
nhượng.
-Có những trường hợp đơn vị rủi ro có số tiền quá lớn hay đối tượng
tham gia BH chịu nhiều rủi ro thì các công ty nhượng và nhà TBH đều khó
lường trước được do cả hai bên đều chủ quan, bên nọ tin tưởng vào bên kia.
-Tất yếu có những rủi ro đơn vị BH gốc bị hợp đồng TBH bắt buộc loại
trừ gây khó khăn cho bên nhượng.
9
-Hợp đồng này thường mang tính cố định trong một thời gian nhất định,
do đó làm giảm tính linh hoạt của cả công ty nhượng và công ty nhận TBH.
-Đối với nhà TBH, do bắt buộc phải nhận toàn bộ rủi ro nên không có
khả năng lựa chọn và từ chối những đơn vị rủi ro có xác suất rủi ro quá lớn.
* Trường hợp áp dụng.
Hình thức này có thể thu xếp dưới dạng TBH theo phương thức số thành
hoặc mức dôi hoặc thu xếp dưới dạng TBH phi tỷ lệ theo phương thức vượt
mức bồi thường đảm bảo nghiệp vụ hay vượt mức bồi thường đảm bảo các tai
họa lớn hay vượt tỷ lệ bồi thường.
c. Tái bảo hiểm tùy ý lựa chọn – bắt buộc kết hợp (Facultative-
Obligatory Reinsurance).
Hai hình thức TBH lựa chọn và TBH bắt buộc đều có những ưu điểm và
hạn chế nhất định. Để khai thác triệt để và hạn chế tối đa nhược điểm của hai
hình thức này người ta vận dụng hình thức TBH kết hợp. Đây là hình thức mà
trong đó công ty nhượng không bắt buộc phải nhượng tất cả rủi ro BH đã
nhận, ngược lại nhà TBH buộc phải chấp nhận các dịch vụ mà công ty
nhượng phải chuyển giao với điều kiện những dịch vụ đó phù hợp với nội
dung và điều khoản đã quy ước của hợp đồng TBH đã thỏa thuận.
* Ưu điểm và nhược điểm của TBH kết hợp.
+Ưu điểm.
-Áp dụng hình thức TBH kết hợp, công ty nhượng được quyền lựa chọn
để đem chào tái từng phần trách nhiệm vượt quá khả năng tự giữ lại của mình
nên có thể tận dụng hết khả năng tự giữ lại của mình. Bên cạnh đó có thể tận
dụng hết khả năng tài chính của công ty và tối đa hóa lợi nhuận.
-Công ty nhượng có quyền lựa chọn các đơn vị rủi ro có số tiền TBH lớn
hay khả năng gặp tổn thất cao để chào TBH từ đó giúp công ty tránh được
nguy cơ phá sản, ổn định tài chính và thuận lợi để kinh doanh BH.
10
-Nhà TBH có điều kiện thu được một nguồn phí TBH lớn hơn và ổn định
hơn so với hình thức TBH tùy ý lựa chọn.
+ Nhược điểm.
-Nhà TBH bị bất lợi hơn do không có quyền từ chối những rủi ro mà họ
không muốn nhận, đặc biệt là khi công ty nhượng cố tình đưa vào hợp đồng
những đơn vị rủi ro có nhiều khả năng gặp tổn thất, có chi phí thấp hoặc khi
công ty có tư tưởng ỷ lại, không chặt chẽ trong việc định lượng rủi ro, định
phí BH…
-Nhà TBH còn có thể gặp khó khăn khi các công ty nhượng đưa vào hợp
đồng những đơn vị rủi ro một cách không thường xuyên va tổn thất xảy ra
thất thường.
* Trường hợp áp dụng.
Hình thức TBH kết hợp được áp dụng khi khả năng nhận TBH trong các
hợp đồng số thành và mức dôi không thể đáp ứng được hay trong trường hợp
các rủi ro có gía trị lớn, các dịch vụ mà hợp đồng TBH số thành và mức dôi
không cho phép đưa vào 100% giới hạn trách nhiệm của hợp đồng.
2. Phương thức TBH:
Phương thức TBH là nội dung quan trọng trong hoạt động TBH .Phương
thức TBH thể hiện việc phân chia quyền lợi cũng như trách nhiệm giữa công
ty nhận và nhượng TBH.Hiện nay trên thị trường TBH có 2 nhóm phương
thức TBh lớn là:
a.TBH theo tỷ lệ(hay TBH theo số tiền BH):
+Khái niệm:là phương thức TBH mà theo đó trách nhiệm và quỳen lợi
của công ty nhượng và nhận TBH đều được phân chia theo 1 tỷ lệ nhất định
dựa trên cơ sở số tiền BH mà mỗi bên chịu trách nhiệm.
+Tuỳ thuộc vào thời điểm và cách thức phân chia tỷ lệ TBH,phương
thức TBH theo tỷ lệ được phân chia thành 2 phương thức nhỏ là:TBH số
thành và TBH mức dôi
11
a1.TBH số thành(Quocta share)
+Khái niệm:là phương thức TBH theo tỷ lệ mà theo đó tỷ lệ phân chia
trách nhiệm và quyền lợi giữa công ty nhượng và nhận TBh được xác định
trước_tỷ lệ này đuựơc gọi là tỷ lệ nhượng TBH , đối ngược với tỷ lệ giữ lại.
+Đặc điểm:
- Tất cả các đơn vị rủi ro gốc đều phải chuyển nhượng TBH và tỷ lệ
nhượng tái là bằng nhau
-Mức giữ lại đối với mỗi đơn vị gốc là khác nhau tuỳ thuộc vào giá trị
BH của hợp đồng gốc
-Ưu điểm của phương thức này là dễ tính toán trong việc phân chia trách
nhiệm và quyền lợi giữa công ty nhượng và nhận TBH.
- Nhược điểm của phương thức này là phải chuyển nhượng tất cả các
đơn vị rủi ro gốc,kể cả các đơn vị rủi ro có số tiền BH nhỏ phù hợp với khả
năng tài chính của công ty BH gốc mà họ hoàn toàn có thể giữ lại 100%.
a.2.TBH mức dôi (Surplus)
+Khái niệm :là phương thức TBH theo tỷ lệ ,tuy nhiên khác với phương
thúc TBH số thành là tất cả các đơn vị rủi ro gốc đều được chuyển nhượng
theo 1 tỷ lệ cố định,trong TBH mức dôi,công ty BH gốc ấn định mức giữ lại
cố định phù hợp với khả năng tài chính của công ty.Phần vượt quá mới đươc
đem chuyển nhượng.Việc phân chia quyền lợi về phí BH và trách nhiệm về số
tiền bồi thường được dựa trên cơ sở tỷ lệ phân chia về số tiền BH.
+Đặc điểm :
-Tỷ lệ nhượng TBH đối với từng đơn vị rủi ro gốc là khác nhau do trách
nhiệm của công ty BH gốc được ấn định ở 1 mức cố định
-Theo phương thức này công ty BH gốc có thể giữ lại những đơn vị rủi
ro phù hợp với khả năng tài chính của mình
-Ngược lại với hợp đồng TBH số thành,việc xác định tỷ lệ nhượng tái là
quan trọng thì trong hợp đồng mức dôi,việc xác định hạn mức giữ lại là quan
12
trọng để vừa đảm bảo phân tán rủi ro cho công ty BH gốc,vừa đảm bảo mức
giữ lại phù hợp với khả năng tài chính của công ty.
-Trong phương thức TBH mức dôi,công ty BH gốc có thể được bảo vệ
bởi nhiều công ty nhận TBH hay còn được gọi là TBH nhiều lớp bởi vì trong
thực tế các công ty nhận TBH thường khống chế trách nhiệm của mình ở 1
mức nhất định,vì vậy để bảo vệ tiếp cho mình,các công ty BH gốc phải tìm
kiếm các hợp đồng TBH tiếp theo
b.TBH phi tỷ lệ(hay TBH theo mức bồi thường)
+Khái niệm:là phương thức TBH mà việc phân chia trách nhiệm giữa
công ty nhận và nhượng TBH không tuân theo 1 tỷ lệ nhất định mà được dựa
trên cơ sở số tiền bồi thường.
+TBH phi tỷ lệ bao gồm 2 phương thức nhỏ:TBH vượt mức bồi thường
và TBH vượt quá tỷ lệ bồi thường.
b.1.TBH vượt mức bồi thường(Excess of loss)
+Khái niệm:TBH vượt mức bồi thường là công ty nhượng ấn định cho
mình 1 số tiền bồi thường nhất định,số tổn thất vượt quá “điểm tự bồi thường”
chuyển giao cho nhà TBH.
+Đặc điểm:
-Việc phân chia trách nhiệm giữa công ty nhận và nhượng TBH dựa trên
cơ sở số tiền bồi thường được xác định bằng cách công ty nhượng TBH ấn
định 1 mức giữ lại nhất định đối với mỗi tổn thất xảy ra,phần vượt quá được
chuyện nhượng cho công ty nhận TBH.
-Trong TBH vượt mức bồi thường,việc xác định hạn mức trách nhiệm
giữ lại đối với công ty BH gốc là hết sức quan trọng,phải làm sao vừa đảm
bảo an toàn,vừa không bị chuyển nhượng phí đi quá nhiều.
-Trong TBH vượt mức bồi thường,công ty BH gốc hay nhượng TBH
thường được bảo vệ bởi nhiều lớp .Mỗi lớp tương ứng với 1 công ty nhận
13
TBH và các công ty nhân TBH này thường giới hạn trách nhiệm của mình ở 1
mức nhất định.
b2.TBH vượt quá tỷ lệ bồi thường(Stop loss)
+ Khái niệm:TBH vượt quá tỷ lệ bồi thường là công ty nhượng khống
chế trách nhiệm bồi thường bằng 1 tỷ lệ nhất định,phần tỷ lệ bồi thường vượt
quá mức ấn định được chuyển giao cho công ty nhận TBH.
+Đặc điểm:
-Công ty BH gốc sẽ chuyển nhượng 1 phần trách nhiệm bồi thường của
mình khi tỷ lệ bồi thường của hợp đồng BH gốc vượt quá mức tỷ lẹ giữ lại
-Tỷ lệ bồi thường của hợp đồng Bh gốc được tính trên cơ sở tổng số tiền
bồi thường chia cho tổng phí BH gốc thu được
-Công ty nhận TBH vượt quá tỷ lệ bồi thường hạn chế trách nhiệm của
mình trong 1 khoản tỷ lệ bồi thường của hợp đồng BH gốc
-Trong TBH vượt quá tỷ lệ bồi thường việc phân bổ về quyền lợi phí BH
tương tự như trong TBH vượt mức bồi thường nhưng được dựa trên cơ sở tỷ
lệ bồi thường.
c.Phương thức TBH kết hợp
c1.TBH kết hợp số thành_mức dôi
+Theo phương thức này hợp đồng BH gốc trước hết được TBH bởi hợp
đồng số thành.Sau đó mới được TBH theo phương thức mức dôi.
+Hợp đồng BH gốc trước hết ấn đính mức giữ lại cố định cho hợp đồng
số thành và sau đó phân chia trách nhiệm giữa công ty nhận và nhượng TBH
số thành theo tỷ lệ đã đuợc thoả thuận trước
+Công ty nhận trong phương thức mức dôi cũng khống chế trách nhiệm
của mình trong giới hạn nhất điịnh.Nếu vượt quá giới hạn đó sẽ được tính
quay trở về hợp đồng số thành và được phân bổ tiếp theo tỷ lệ nhượng tái đã
thoả htuận
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét